© 2014 Maria Stolarz
Kontakt

Maria Stolarz

E-mail: maria.stolarz@poczta.umcs.lublin.pl
Zakład Biofizyki
Instytut Biologii i Biochemii
Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej
Akademicka 19
20-033 Lublin, Poland
Do koordynacji procesów wzrostowych i rozwojowych organizmów niezbędne są sygnały międzykomórkowe w tym sygnały elektryczne. Wśród sygnałów elektrycznych wyróżniamy potencjały wariacyjne typowe tylko dla roślin oraz potencjały czynnościowe (APs action potentials). Potencjały czynnościowe są typowe dla organizmów zwierzęcych i są podstawą funkcjonowania układu nerwowego ale występują również u roślin. AP uczestniczy w wywoływaniu bardzo szybkiego ruchu zamknięcia pułapki u muchołówki amerykańskiej (Dionaea muscipula) i złożenia liścia po dotknięciu u mimozy (Mimosa pudica). APs mogą być wywoływane przez bodźce środowiskowe lub występują spontanicznie.
Ultradialne serie spontanicznych potencjałów czynnościowych (SAPs)
Po raz pierwszy w pracy Stolarz M, Dziubińska H  2017 Acta Physiologiae Plantarum 39:234 i następnej Stolarz M, Dziubińska H  2017 Frontiers in Plant Science 8:1766 wykazano, że oprócz ultradialnego powolnego rytmu cirkumnutacji istnieje ultradialny powolny rytm spontanicznych APs. Interwał pomiędzy kolejnymi spontanicznymi potencjałami czynnościowymi jest taki sam jak okres cirkumnutacji i wynosi 2-3 godziny.
Zaburzenia trajektorii cirkumnutacji a potencjał czynnościowy
Literatura
Cirkumnutacje i sygnały elektryczne
Pojawianiu się SAPs mogą towarzyszyć zaburzenia trajektorii cirkumnutacji w tym zmiana kierunku cirkumnutacji łodygi i ruchy "torsyjne" polegające na gwałtownym skręceniu łodygi o ok. 2-4 mm na tle powolnego ruchu cirkumnutacyjnego. Zaburzenia cirkumnutacji towarzyszące SAPs przedstawiono na 8 filmach znajdujących się w publikacji: Stolarz M, Dziubińska H (2017) Spontaneous action potentials and circumnutation in Helianthus annuus. Acta Physiologiae Plantarum 39:234.
Ultradialne serie SAPs u tygodniowej siewki słonecznika. Stolarz M, Dziubińska H (2017) Frontiers in Plant Science 8:1766 Video 2
Film 6   Przykład orginalnego zapisu elektrofizjologicznego spontanicznych potencjałów czynnościowych (SAPs) u trzytygodniowego słonecznika podczas jednej doby. SAPs pojawiały się ok. 12:00, 15:42, 18:31, 21:03, 22:15, 00:54, 07:00, 11:00.
Zawadzki T, Dziubińska H, Davies E (1995) Characteristic of action potentials generated spontaneously in Helianthus annuus.
Physiologia Plantarum 93: 291-297
Stolarz M, Dziubińska H (2017) Spontaneous action potentials and circumnutation in Helianthus annuus. Acta Physiologiae Plantarum 39:234
Stolarz M, Dziubińska H (2017) Osmotic and salt stresses modulate spontaneous and glutamate-induced action potentials and distinguish between growth and circumnutation in Helianthus annuus seedling. Frontiers in Plant Science 8:1766
Cirkumnutacje